“Europa is vermenging van culturen, talen en diversiteit: net die samensmelting heeft al het grootse gecreëerd in de Europese cultuur, van Kafka over Einstein tot Canetti. Kafka was jood, woonde in Praag en schreef in het Duits: dat is juist typisch Europa, niet het koesteren van een eigen identiteit die men niet eens kan benoemen.”
 
Nu hoor je het eens van een ander, dacht ik toen ik in De Morgen een interview met Guy Verhofstadt las.
Vaak kijken mensen mij meewarig aan wanneer ik weer eens mijn passie over de Euregio benoem. Het is mijn absolute geloof dat juist hier in dit gebied waar de verschillende culturen tegen elkaar aanschuren, dat hier een culturele rijkdom voor het oprapen ligt.
Ik heb het vaak gehad over “de verborgen schat” van de Euregio. Die schat ligt er, maar je moet hem wel opdelven. Durf in cultureel opzicht de verscheidenheid van dit gebied te installeren. Wanneer gaan acteurs zich nu eens echt onderdompelen in de Franse flair van spelen, de gründlichheit van de Duitse dramaturgie omarmend en het vrijgevochtene van de Nederlandse theatertraditie benuttend. Niet als aardigheid, niet als leukigheid, als grap tussendoor maar als artistieke noodzaak.

Of laat ik het anders zeggen: installeer het onbekende.

We praten al zo lang over die Euregio, maar echt die stap over de grens zetten kost veel, heel veel moeite.
Misschien dat we nu, vandaag de dag, de jaren die voor ons liggen, wel moeten. Er is een economische noodzaak, we moeten wel de potenties die hier om de hoek liggen benutten willen we een toekomst hebben, dus wie weet. En een groot project als Culturele Hoofdstad zou nu juist die draai kunnen geven die we nodig hebben, net die duw in de rug om de stap te zetten. Het onbekende installeren.

En op een bepaalde manier gaat Culturele Hoofdstad daar over. Het onbekende installeren. Meewarig kijken mensen mij aan als ik zoiets zeg. Dat is abstract, dat is gezever, roept men dan. En dan put ik mij uit in het beschrijven van concrete projecten. Elders op deze site leest u dat er zelfs een 40-tal voorbeeldprojecten zijn die proberen die stap over de grens te zetten.
Het echte effect, de echte winst waar je hooguit van kan dromen, die enkel met grote penseelstreken uit te tekenen is, Huub Smeets mijn collega neemt in deze het woord impressionistisch in de mond, die uiteindelijke winst is achteraf makkelijk te omschrijven, maar voorwaarden installeren, een proces opstarten, dat is een ander paar mouwen.

Daarom dat de woorden van Guy Verhofstadt me uit het hart gegrepen zijn. “… niet het koesteren van een eigen identiteit die men niet eens kan benoemen.”
Het is een enorme weg te gaan, maar al zouden we slechts een tiende bereiken van wat ons voor ogen staat, dan is het meer dan de moeite waard.
En willen we ons een toekomst geven, dan moeten we wel!

Guido Wevers
1 april 2011