Zou er een Maastrichts theatergezelschap zijn, zou er een Zuid–Limburgs theatergezelschap zijn, dat zich geroepen voelt om vandaag een versie van Romeo en Julia te spelen met een deels Nederlandse en een deels Luikse cast?
Romeo behorend tot een Maastrichtse clan en Julia als spruit van een Luiks geslacht.
Het is voorstelbaar maar zou er iemand wakker liggen van zo’n productie? Ik vrees van niet.
Een Waalse Romeo en een Vlaamse Julia die tegen de wil van hun ouders elkaar ondanks alles  willen vinden, dat is al een stuk spannender. Bij die confrontatie zou er wel eens vuurwerk in de lucht kunnen hangen, vermoed ik .
Dat een mogelijke confrontatie tussen Maastrichtse en Luikse clans niet in de lucht hangt zegt iets, weliswaar onbedoeld maar toch, over de afstand die er bestaat tussen beide steden.
Een Luiks-Maastrichtse Romeo en Julia productie zal op voorhand niet voor uitverkochte zalen zorgen.  
OK. Dat hebben we genoteerd. Maar dan.
Op dit ogenblik, zo stellen we vast, is er geen noodzaak deze tragedie van Shakespeare  in deze constellatie op te voeren. Voor een Duits-Nederlandse, een Vlaams-Nederlandse een Duits-Vlaamse versie geldt, zo vrees ik hetzelfde .
Toch zetten we, in het kader van Maastricht Culturele Hoofdstad in op de Euregio Maas-Rijn. Een idee fixe?
 
Ooit, ooit hoorden de steden in dit gebied wel bij elkaar. Ooit was deze Euregio de bakermat van Europa.
Cultuurhistorici leveren daar bewijsmateriaal voor.
Toen, we hebben het over de 12e, 13e eeuw, bleek deze Euregio een smeltkroes, een draaischijf waar verschillende culturen samenkwamen. Dat genereerde een rijkdom op velerlei gebied.
Bijvoorbeeld (en ik beperk me tot  kunst en cultuur) de Maaslandse kunst, met als boegbeelden de gebroeders Van Eyck .Die Maaslandse kunst bleek bepalend te zijn voor de ontwikkeling van de Europese schilderkunst.
Henrik van Veldeke, een ander voorbeeld. Van Veldeke schreef in een taal waarin het Duits, het Nederlands en het Frans een plek hadden. Zijn werk legde  de basis voor de Duitse en Nederlandse literatuur.
Iets dichterbij in de geschiedenis, toen het “Mijn–verleden” nog een “actief heden” was, waren we in dit gebied niet alleen ondergronds maar ook bovengronds met elkaar verbonden. In mijn eigen familie, zolang is dat dus nog niet geleden, herinner ik me een heftige Romeo en Julia-affaire. Toen dus wel .
Dat industriële verleden installeerde overigens een multiculturele samenleving ávant la lettre .
En hoe lang geleden is het dat we met elkaar in oorlog waren?
Verschuiving van economische activiteit naar elders, bestuurlijk ingrijpen, zorgden ervoor dat de steden in deze Euregio plots weer in de periferie van hun eigen land kwamen te liggen. Weg verbondenheid.
Vandaag dient zich een omgekeerde beweging aan.
Wil dit gebied een toekomst hebben dan zal, zo beginnen we te beseffen, de punt van de passer centraler in Europa geplaatst moeten worden. Dan zullen we de mogelijkheden die vrijkomen als dit gebied een samenhang weet te realiseren, meer dan nodig hebben.
Daar waar culturen tegen elkaar aan schuren, daar immers komt energie vrij.
Maar dat betekent dat mensen iets met elkaar moeten hebben. En als mensen iets met elkaar hebben, dan kent dat zijn lichte maar ook  zijn duistere kanten. Mensen blijven tenslotte mensen.
De Euregio een idee fixe?
De dag dat de ticketverkoop voor een Romeo en Julia-voorstelling met Euregionale cast op voorhand voor uitverkochte zalen zorgt, op die dag zal de Euregio Maas–Rijn een dynamische regio zijn.
 
Guido Wevers
5 september 2011